strona: 1, 2

Bardzo często w ustalaniu przebiegu zdarzenia kluczową rolę spełniają zeznania świadków. Relacja świadków często jest jedyną metodą, jaką możemy uzyskać informacje. Ale o ile możemy mieć jako taką pewność że nie "nabuja" nas plama krwi lub oprysk lakieru, to z człowiekiem sytuacja jest zupełnie inna.

Problem wiarygodności zeznań jest tak stary jak same zeznania. No może za wyjątkiem okresu gdzie zeznania wymuszano torturami. Wówczas ich wiarygodność znaczenie miała marginalne. Ludzie składając zeznania kłamią świadomie lub całkiem nieświadomie. Co więc wpływa na wiarygodność naszych zeznań?

Zeznania świadomie nieszczere.

Jeśli chodzi o świadome zafałszowanie naszych zeznań to sprawa jest prosta - podstawową rolę odgrywa tu motywacja. Czyli albo się czegoś boimy, albo mamy z tego jakiś zysk (niekoniecznie w gotówce). Jakie zatem główne procesy motywują nas do kłamania przed sądem?

Jeśli chodzi o strach to przede wszystkim:

  • Strach przed zemstą sprawcy lub jego wspólników - każdy wie jak małe zaufanie do możliwości policji panuje w naszym kraju. Pomijając przyczyny takiego stanu rzeczy, faktem jest, że przestępcy mogą sami (lub poprzez osoby im sprzyjające) próbować zastraszać świadka lub jego rodzinę. Arsenał środków mają ogromny, (a jak nie znają się na takiej robocie wystarczy pooglądać telewizję - nauczy). Zanim wylądują na kratkami czasu też mają pod dostatkiem, tak wiec korzystają z tego jak mogą strasząc nas rychłą śmiercią lub kalectwem. Inna sprawa to groźby nie jawne, np. obawa przed zwolnieniem z pracy, jeśli będziemy zeznawać na niekorzyść przełożonego itp.
  • Strach przed karą - nie mówimy prawdy gdy coś przeskrobaliśmy, gdyż może skończyć się to dla nas pociągnięciem do odpowiedzialności karnej.
  • Strach przed skompromitowaniem się - często nie przyznajemy się również do rzeczy, które mogły by nas skompromitować lub ośmieszyć w oczach innych, np. do znajomości z podejrzanymi, bywania w agencjach towarzyskich itp. Ostatnio wydaje się, że mistrzostwo w takim łganiu osiągnęli politycy.
  • Strach o osoby bliskie - boimy się, że do odpowiedzialności karnej zostaną pociągnięci nasi bliscy, rodzina i przyjaciele. Dlatego często w sądzie kłamiemy na ich korzyść.

Inny przypadek to sytuacja, kiedy chodzi o potencjalny zysk. Oczywiście podstawowe zdarzenia to:

  • przekupienie świadka - kiedy to nasza "szczerość" jest do wynajęcia i świadczy na korzyść tego, kto więcej zapłaci.
  • Czasem czyjś proces jest tez świetną okazją do zemsty na antagoniście ("a niech go wsadzą lub ukarzą inaczej za moje krzywdy") lub do zwrócenia na siebie uwagi i "zabłyśnięcia" na sali sadowej.

Bywają jednak sytuacje, kiedy kłamiemy świecie przekonani że mówimy prawdę. Powody bywają różne, czasem od nas niezależne, czasem spowodowane odchyleniami fizycznymi, czasem nieprawidłowym funkcjonowaniem psychiki.

Źródła błędów w zeznaniach szczerych.

Oprócz czynników obiektywnych, takich jak zła widoczność, zbyt daleka odległość itp. w naszych zeznaniach mogą pojawić się błędy które powoduje:

1. Nieprawidłowa budowa fizyczną zmysłów postrzegania:

Na to co zobaczymy wpływa przede wszystkim dalekowidztwo (z faktu krótszego kształtu oka u osoby z nadwzrocznością, obraz nie powstaje na siatkówce lecz z tyłu siatkówki. Fakt ten powoduje widzenie nieostre ), krótkowidztwo (u krótkowidzów gałka oczna jest dłuższa a rogówka jest nadmiernie zakrzywiona w porównani do normalnej krzywizny i długości gałki, tak więc promienie światła skupiane przez rogówkę i soczewkę padają przed, zamiast bezpośrednio na siatkówce),

daltonizm (zaburzenia wrodzone, dziedziczne, polegające na nierozpoznawaniu barwy: czerwonej (protanopia), zielonej (deuteranopia), czerwono-zielonej (daltonizm), żółto-niebieskiej (tritanopia)),
jaskra (w prawidłowym oku odbywa się stale krążenie płynu śródocznego, który ożywia przejrzyste tkanki oka i utrzymuje prawidłowe ciśnienie śródoczne. Terminem jaskra określa się wiele jednostek chorobowych, których wspólnym głównym objawem jest podwyższenie tego właśnie ciśnienia),
astygmatyzm (nieprawidłowa budowa gałki ocznej, powodująca że oko nie może prawidłowo ogniskować promieni świetlnych),
zaćma (zmiany soczewki, powodujące że ludzie chorzy na tę chorobę widzą, jakby patrzyli przez zamgloną szybę),
zez (nieprawidłowe ustawienie gałek ocznych oraz współistniejące zaburzenia widzenia)i inne choroby układu optycznego.

strona: 1, 2
Skomentuj artykuł na forum

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

"Nie ma odpornych na ciosy, są tylko źle trafieni" Jerzy Kulej


GALIEL@WEBGROUP 2005