strona: 1, 2, 3

Podstawą będzie tu art. 192§2 k.p.k., zezwalający na przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza.16 W oparciu o §4 tego przepisu, dla celów dowodowych można również poddać świadka, za jego zgodą, badaniu lekarskiemu. Przeprowadzenie tego typu badań ma istotne znaczenie, gdy podczas przesłuchania czy rozmowy ze świadkiem zauważalne są anormalne zachowania, np. mrużenie oczu, poprawianie kąta ustawienia okularów, przybliżanie lub oddalanie przedmiotów od oczu, co sugeruje, że świadek ma problemy z widzeniem. Należy zatem dokładnie wyjaśnić w jakich warunkach i okolicznościach dokonywano spostrzeżeń i czy w związku z tym nie ma wątpliwości co do jakości i wiarygodności zeznań.17

W tym miejscu należy poczynić istotną uwagę dotyczącą negatywnego wpływu narkotyków na zdolność widzenia. Wiele narkotyków działa na wzrok pogarszając widzenie, np. opium, morfina i heroina powodują zwężenie źrenic oczu tak, że wielu heroinistów o zmroku lub nocą widzi znacznie gorzej od osób nie będących pod wpływem tych narkotyków. Oprócz pochodnych opium wiele leków powoduje zwężenie otworu tęczówki przez czas ich działania. Na przykład powoduje to wiele środków uśmierzających ból. Źrenice tracą zdolność dopasowywania się do warunków oświetlenia, więc np. wieczorem lub w nocy zdolność widzenia zażywającego narkotyki jest bardzo ograniczona. Nierzadko znaczne zwężenie źrenic następuje także po zażyciu niskich, terapeutycznych dawek narkotyku, a także leków takich, jak: kodeina, cyklazocyna, metadon, morfina i pentazocyna. Narkotyki pochodne opium zależnie od dawki mogą zmniejszać źrenice oczu do wielkości główki szpilki, prowadząc do zjawiska określanego w medycynie jako miosis. Niestety również palenie haszyszu powoduje u niektórych osób miosis.18

Z kolei narkotyki, jak kokaina, amfetamina i ecstasy oraz inne pobudzające rozszerzają źrenice na czas rauszu narkotycznego, wskutek czego narkomani zostają oślepieni padającym światłem. Pole widzenia zażywających ecstasy jest zazwyczaj zamglone tak, że już choćby z tego względu ich zdolność postrzegania jest ograniczona. Ponadto amfetamina powoduje dalsze uszkodzenia wzroku jak zakłócenia w akomodacji i podwójne widzenie.19 Zatem przy ocenie zeznań świadków, którzy kiedykolwiek zażywali jakiekolwiek narkotyki trzeba niezwykle uważać.

Jak widać z powyższych rozważań zdolność widzenia zażywającego narkotyki jest bardzo ograniczona. Kontakt z tymi środkami często prowadzi do trwałych uszkodzeń wzroku i nieodwracalnych zakłóceń w widzeniu. Na uwagę zasługuje też fakt negatywnych skutków zażywania niektórych lekarstw. Należałoby więc przed przesłuchaniem świadka dokładnie wypytać go o jego stan zdrowia i zażywanie ewentualnych środków farmaceutycznych, a także zbadać ich wpływ na zdolność postrzegania odnośnie okoliczności, na którą świadek jest powołany.

Przy ocenie wiarygodności zeznań osób niedowidzących należy ustalić, czy nie miały one możliwości kontaktu ze sprawcą, np. przez dotyk, dźwięki, na które osoba sprawnie funkcjonująca mogła nie zwrócić należytej uwagi.20

Należy też mieć na uwadze stan zaawansowania ewentualnego niedomagania wzroku. Jeżeli świadek posługuje się np. tylko jednym okiem, wiadome jest, że jego relacja dotycząca przebiegu zdarzenia będzie mniej szczegółowa, niż osoby o obu zdrowych oczach. Oceniając zeznania świadków pamiętać należy o możliwości występowania dużych różnic indywidualnych, zależnych od bardzo wielu czynników mających swoje źródła, zarówno w budowie i w funkcjonowaniu zmysłu wzroku, jak też w okolicznościach i warunkach spostrzegania. Dlatego należy brać pod uwagę wszystkie te stany, a w przypadku wątpliwości sięgać do przewidzianych prawem rozwiązań, takich jak chociażby powołanie biegłego, który oceni zdolność postrzegania, czy poddanie świadka badaniom lekarskim. Jeżeli nie jest to możliwe, zeznania takie należy konfrontować z innymi uzyskanymi w danej sprawie informacjami i zawsze zakładać możliwość występowania błędów w spostrzeganiu. Brak jakichkolwiek błędów mogących mieć istotne znaczenie i tak uniemożliwia przyjmowanie domniemań, że choćby tylko niektóre rodzaje dokonywanych przez świadków ocen są w większości przypadków zgodne z rzeczywistością. Wśród ocen zeznających będą się bowiem znajdować i lepiej, i gorzej oceniający, nie można jednak apriorycznie zakładać, jakie są możliwości i zdolności określonej osoby w tym względzie. To powinno wzbudzać czujność i konieczność każdorazowej wnikliwej i obiektywnej kontroli uzyskanych w wyniku zeznań informacji.21


16 - Art. 192§2 k.p.k. Jeżeli istnieje wątpliwość co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, sąd lub prokurator może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić.
17 - Gruza: op.cit., s. 61.
18 - Hołyst: op. cit., ss. 933 i n.
19 - Loc. cit.
20 - Gruza: op. cit., s.62.
21 - Ibidem, s.67.

strona: 1, 2, 3
Skomentuj artykuł na forum

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

" Jeżeli udoskonalasz coś dostatecznie długo - na pewno to zepsujesz " - prawo Murphiego


GALIEL@WEBGROUP 2005