strona: 1, 2, 3

Bardziej praktyczny a co za tym idzie mniej czasochłonny i mniej problematyczny w użyciu na miejscu zdarzenia jest pistolet cyjanoakrylowy.



Foto. 2 Pistolet cyjanoakrylowy wraz z nabojami posiadany przez OŻW Gdynia.

Konstrukcja pistoletu cyjanoakrylowego jest niezwykle prosta a jego działanie skuteczne. Pistolet składa się między innymi z pojemnika na gaz oraz palnika, na który nakłada się naboje z cyjanoakrylem. W zależności od pojemności naboje mogą być 5 min., 10 min. lub 30 min. co daje nam możliwość odpowiedniego doboru naboju w zależności od powierzchni jaką chcemy "opylić" cyjanoakrylem. Grot pistoletu jest ogrzewany za pomocą palnika gazowego, który to z kolei powoduje obfite wydzielanie par cyjanoakrylu tworzący niejako "pędzel", którym opylamy powierzchnię dowodową. Ujawnianie śladów odbitek linii papilarnych następuje natychmiast i nie jest wymagane przestrzeganie zasad opisanych we wcześniejszej części artykułu (oprócz zasad BHP). Jak już wspomniano ślady te uwidaczniają się w jasno szarym zarysie, słabo widocznym na jasnym tle.
Pistolet cyjanoakrylowy z powodzeniem można wykorzystać również
w połączeniu z komorą cyjanoakrylową umieszczoną na rys. nr 1. Dowody rzeczowe umieszcza się w komorze na specjalnych wieszakach, w otwór mocujący umieszczony w komorze wkładamy pistolet z nabojem, po uruchomieniu czekamy na efekty. Postępujemy analogicznie jak z klejem cyjanoakrylowym, z tym że źródło temperatury jak i klej zastępuje nam pistolet wraz z nabojem. Zaznaczyć należy, że czas ujawniania odbitek linii papilarnych w zdecydowany sposób się skraca a efekty są o wiele czytelniejsze.


Zdjęcie 3. Odbitki linii papilarnych ujawnione metodą cyjanoakrylową i wzmocnione proszkiem czerwonym fluorescencyjnym.

Wzmocnienie ujawnionych śladów za pomocą metody cyjanoakrylowej

Ślady ujawniane cyjanoakrylanem nie zawsze są wystarczająco kontrastowe. Dlatego też, aby wzmocnić kontrast śladu można stosować proszki daktyloskopijne, zarówno standardowe jak i fluorescencyjne. Skontrastowane w ten sposób ślady możemy po sfotografowaniu przenieść na folię daktyloskopijną.

Fiolet krystaliczny (gencjana)
Gencjana stosowana jest do kontrastowania śladów ujawnionych cyjanoakrylanem, śladów krwawych, na klejącej stronie taśm samoprzylepnych, powierzchni zabrudzonych klejami i smarami. Fiolet barwi podłoże lub linie papilarne na kolor fioletowy, nadając im kontrast.

Linie zabarwione gencjaną

Czerń sudanowa (Sudan Black)
Czerń sudanowa stosowana jest głównie do kontrastowania śladów na powierzchniach zabrudzonych smarami, artykułami spożywczymi, śladów ujawnionych cyjanoakrylanem, śladów potowo-tłuszczowych. Cząsteczki barwnika tłuszczowego osadzają się na związkach tłuszczowych i barwią je na kolor niebiesko czarny. Czerń sudanową nanosimy spryskiwaczem lub zanurzamy w roztworze, a następnie wodą spłukujemy nadmiar barwnika. Barwi się na kolor niebiesko czarny.

Metody kontrastujące - fluorescencyjne

Stosowane są do śladów ujawnionych cyjanoakrylanem, które często wykazują słaby kontrast z podłożem, co utrudnia właściwą ocenę i rejestrację śladu. Zwłaszcza subtelnie ujawnione ślady lub wcale nie widoczne gołym okiem otrzymane metodą próżniową wymagają dodatkowego kontrastowania, czyniącego ślady widocznymi i możliwymi do zarejestrowania (utrwalenia). W tym celu stosuje się wiele barwników fluorescencyjnych, które przylegają do nawet najbardziej subtelnej powłoki cyjanoakrylanu. Można je stosować kolejno po sobie, zmywając uprzednio zastosowany barwnik metanolem.

Ardrox
Ardroxu jest to nazwa handlowa barwnika fluorescencyjnego występującego w postaci płynnego koncentratu o oznaczeniach P-133D i 970-P10.
Roztwór nanosi się przez natrysk, zanurzenie lub polanie. Po około minucie należy spłukać nadmiar odczynnika pod bieżącą wodą.
Oględziny prowadzimy w promieniowaniu UV przez okulary bezbarwne.
Fluorescencja Ardroxu zanika po około tygodniu. W razie konieczności ponownie można nanieść barwnik (niekiedy należy wcześniej zmyć powierzchnię metanolem).
Roztwory można przechowywać do 6 miesięcy.

Basic Yellow 40
Na potrzeby kryminalistyki produkowany jest gotowy roztwór, którym należy spryskać przedmiot, przesuszyć i spłukać bieżącą wodą. Obserwację prowadzi się w świetle niebieskozielonym, przez filtr pomarańczowy.


Safranina O

Oględziny prowadzi się w zakresie 505 - 530 nm przez filtr pomarańczowy. Roztwór nanosi się na podłoże i po przesuszeniu nie spłukuje.


Rodamina 6G

Wykazuje najwyższą fluorescencję spośród aktualnie stosowanych barwników.
Roztwór roboczy należy nanieść przez natrysk lub zanurzenie. Po przeschnięciu poddać oględzinom w świetle niebieskozielonym (450 - 530 nm) przez pomarańczowe okulary. Procedurę w razie konieczności można powtórzyć, a nadmiar odczynnika można zmyć metanolem.

Istnieje jeszcze szersza gama możliwych do stosowania substancji. Są to roztwory pojedynczych barwników lub ich mieszaniny, ale ich stosowanie pozostawiłbym w gestii biegłych z zakresu daktyloskopii.

W przypadku braku wyżej omówionych odczynników chemicznych, technik kryminalistyki ma możliwość, ujawniony za pomocą metody cyjanoakrylowej, ślad linii papilarnych przesłać w całości do eksperta z dziedziny daktyloskopii. Uzyskuje wówczas pewność, że ujawniony w ten sposób ślad nie ulegnie uszkodzeniu lub zamazaniu ze względu na swoje właściwości.

CZYSZCZENIE KOMORY ORAZ WARUNKI BHP

W czasie stosowania opisanej metody należy pamiętać, że powstający osad pojawia się również na innych miejscach, co może doprowadzić do braku używalności poddanego oględzinom przedmiotu. Przed rozpoczęciem stosowania tej metody należy rozważyć zasadność jej stosowania a decyzje w tym temacie należy pozostawić w gestii przełożonych. Nie mniej jednak możliwe jest usuwanie powstałego nalotu za pomocą acetonu (zmywacz do paznokci) z dodatkiem kilku kropli kwasu solnego (100 ml. na kilka kropli kwasu). W sprzedaży istnieją już gotowe preparaty do usuwania nalotu cyjanoakrylowego i te z góry bym polecał
ze względu na niebezpieczeństwo eksperymentowania z kwasem solnym. Można również tymczasowo zwilżyć ścianki komory wodą, ale jest to tylko działanie zastępcze w przypadku braku zmywacza.
Na podstawie badań laboratoryjnych uznano, że pary cyjanoakrylu nie są toksyczne, jednakże w przypadku nieszczelnej komory dochodzi często u osób przebywających w pobliżu do podrażnienia śluzówki nosa, oczu, i gardła. Należy również zachować szczególną ostrożność przy opróżnianiu pojemników z klejem, gdyż jest on szybkoschnący i może spowodować sklejenie palców lub innych części ciała. W przypadku zaistnienia takiego zdarzenia możemy miejsce spoiny bardzo szybko oblać zimną wodą, a gdy to nie pomoże to pozostaje nam niestety interwencja chirurgiczna.
Na zakończenie moich rozważań należałoby dodać, że w niektórych przypadkach metoda cyjanoakrylowa jest jedyną skuteczną metodą ujawnienia sprawcy przestępstwa, lecz czasami trzeba rozważyć czy zastosowana metoda nie przyniesie zbyt dużych strat w materiale dowodowym. Wiadomo jest, że na badanych przedmiotach pozostaje szary osad. Zastosowana metoda cyjanoakrylowa np. w zamkniętym samochodzie może spowodować zniszczenie tapicerki wewnątrz pojazdu. W związku z tym należy bezwzględnie zwracać się z wnioskiem do prokuratora o zezwolenie na zastosowanie tej metody. W niektórych przypadkach wartość nośnika śladu jest większa niż uzyskane efekty.

Bibliografia:
1. Jarosław MOSZCZYŃSKI - "Daktyloskopia",
2. Jarosław MOSZCZYŃSKI i Małgorzata RYBCZYŃSKA - KRÓLIK - "Daktyloskopia materiały szkoleniowe" Legionowo 2003 r.

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

"Pierwszy poranny paradoks: jeśli wieczorem położyć się w butach, to z rana - nie wiedzieć czemu - głowa boli."


GALIEL@WEBGROUP 2005