strona: 1, 2, 3

W dobie dynamicznego rozwoju przemysłu chemicznego, określenie czym jest pojęcie „trucizna” może spowodować nie lada trudności. Arystoteles np. uważał za trucizny wszystkie substancje nie przyswajane przez organizm. W sumie wszystkie znane substancje podane w nadmiarze mogą spowodować poważne kłopoty z organizmem. Dlatego lekarze zwykli mawiać, że „ truciznę od lekarstwa dzieli tylko dawka”. 

troszkę historii

Najdawniejszy opis otrucia pochodzi ze staroegipskiego Papirusa Ebersa z 1550 r.p.n.e.
W starożytnej Grecji pisali (przede wszystkim o truciznach roślinnych) Arystoteles, Hipokrates, Theoprasta. 
Rzymianie za czasów cezarów używali trucizny z równą rozrzutnością jak politycy obietnic. Bogaci patrycjusze i cezarowie mieli u siebie "testatorów pożywienia" i "urzędowych trucicieli". W roku 50 n.e. lekarz Nerona - Dioskordies podał pierwszą klasyfikację trucizn, dzieląc je na roślinne, zwierzęce i mineralne. Trucicielstwo doszło do takiego poziomu, iż w 82 roku Sulla musiał zaostrzyć przepisy prawne. Wydał tzw. "Lex Cornelia", zbiór praw gdzie za samo podejrzenie o otrucie groziła banicja, konfiskata mienia lub nawet kara śmierci. 
Średniowiecze to "złoty wiek " dla trucicieli. Wystarczy wymienić takie "sławy" jak Cezar i Lukrecja Borgia, Katarzynę de Medici lub Marię Lafarge. Ale także wówczas powstaje pierwszy znany (w miarę racjonalny) podręcznik postępowania w przypadku zatruć. Maimonides (Moses ben Maimon) wydał w 1198 roku dzieło "Trucizny i odtrutki".
Za ojca toksykologii uważa się powszechnie Minorczyka – Mateo Orfillę. W 1813 roku opublikował pierwsze dzieło „toksykologiczne” – „Theatise of general Toxicology – Podręcznik Toksykologii Ogólnej”.

odrobina teoretyzowania

Toksykologia teoretyczna - dzieli się na:

  • ogólną - zajmującą się definiowaniem podstawowych pojęć, takich jak trucizna, zatrucie titd.

  • szczegółową - bada i opisuje trucizny

  • doświadczalną - opracowuje modele badawcze i zajmuje się śledzeniem losu trucizn w organizmie

Toksykologia stosowana (praktyczna) obejmuje:

  • toksykologię kliniczną - dyscyplina medyczna diagnozująca i lecząca zatrucia

  • oraz sądowo-lekarskę - czyli ekspertyza i opiniowane

 

Dawka ma zasadnicze znaczenie w definicji trucizny. Już w VIII wieku n.e. alchemik arabski Gabir Ibn Hayyan stwierdził dość rewolucyjnie jak na owe czasy, że „... trucizny rozwijają swoje działanie przez ilość, a nie tylko przez swą naturę...”.
dawka toksyczna 
określana w gramach na kilogram ciężaru ciała jest najmniejszą ilością substancji mogącą wywołać objawy toksyczne
dawka śmiertelna 
jest to dawka, której podanie powoduje jednorazowo śmierć 50% użytych w doświadczeniu zwierząt.

Rys. - "Definicja dawki śmiertelnej".

Drugim bardzo ważnym pojęciem jest stężenie. Kwas solny odpowiednio rozcieńczony stosowany jest jako lek,  natomiast stężony jest silną substancją żrącą.


Oczywiście jedną z pierwszych rzeczy, które zrobili specjaliści, było poklasyfikowanie trucizn pod różnymi względami. W „Medycynie sądowej” S. Raszei możemy znaleźć taki oto podział trucizn pod względem toksyczności:

Stopień toksyczności Dawka śmiertelna dla dorosłego człowieka
Wyjątkowo toksyczne Szczypta, kilka kropel
Silnie toksyczne Łyżeczka do herbaty
Średnio toksyczne 30 g lub 30 cm3
Słabo toksyczne 250-500 g
Praktycznie nietoksyczne 1 dm3 lub 1 kg
Praktycznie nieszkodliwe Powyżej 1 kg lub 1 dm3

Inny podział to rozróżnienie ze względu na na zmiany w organizmie:
Trucizny powodujące wyraźne zmiany:
1. działające miejscowo - kwasy, ługi, brom, jod - jeśli zetkną się z tkankami organizmu powodują martwice i denaturację białek
2. miąższowe - metale, sole metali ciężkich, grzyby - uszkadzają nerki, wątrobę, serce
Trucizny mogące nie powodować wyraźnych zmian (ale niekoniecznie):
1. lotne - działają przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy - rozpuszczalniki, alkohole, węglowodory
2. krwi - tlenek węgla, cyjanki, fenole, benzen, leki, narkotyki, pestycydy
3. działające na drodze czynnościowej - nie powodujące żadnych wyraźnych uszkodzeń widocznych w badaniu pośmiertnym - leki, narkotyki, pestycydy.

I jeszcze jeden ;):

1. trucizny protoplazmatyczne - działające ogólnie poprzez denaturację białek i enzymów
2. trucizny wykazujące tzw. tropizm tkankowy - czyli powinowactwo do poszczególnych tkanek i narządów.

strona: 1, 2, 3
Skomentuj artykuł na forum

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

"Wiedzieć nie znaczy rozumieć" - Juliusz Cezar


GALIEL@WEBGROUP 2005