Robert Merton nie jest zaliczany do głównych twórców kryminologii, jednak próbując stworzyć swój system socjologiczny zwrócił uwagę również na różne sposoby przystosowania się jednostki do warunków panujących w danym społeczeństwie.

Swoją koncepcję zawarł w książce: " Teoria socjologiczna i struktura społeczna". W części drugiej pisze on o strukturze społecznej i kulturowej.


Wyróżnia wzory kulturowe i normy instytucjonalne. Pisze o dwóch rodzajach elementów struktury społecznej:
  1. To kulturowo zdefiniowane zamierzenia, które występują jako usankcjonowane cele, które obowiązują wszystkich, są zintegrowane i uporządkowane w hierarchię wartości.
  2. Drugi element struktury kulturowej określa, reguluje i kontroluje przyjęte sposoby zdążania do owych celów. Sposób internalizacji wytyczonych celów powoduje, że dana jednostka współgra ze społeczeństwem lub nie.

Merton wymienia typy indywidualnego przystosowania jednostek społeczeństwie:

  • konformizm - charakterystyczny dla społeczności amerykańskiej
  • innowacja - związana z chęcią osiągnięcia określonego kulturowo celu nie zawsze zgodnie z panującymi zasadami. Ma to na celu zdobycia najbardziej pożądanych celów (dóbr) - bogactwa i władzy
  • rytualizm - odrzucenie kulturowych celów wielkiego sukcesu finansowego szybkiego społecznego awansu bądź też sprowadzenie ich do takiego poziomu gdzie jednostka nie będzie czuła, że może osiągnąć więcej jej aspiracje zostaną zaspokojone. Tu pojawia się problem czy takie zachowanie można uznać za dewiację? Jednak Merton twierdzi, że takie zaniżanie swojej wartości również może destrukcyjnie wpływać na jednostkę a co za tym idzie na społeczeństwo.
  • wycofanie- jak twierdzi Merton "ludzie są społeczeństwie, ale do niego nie należą"
  • bunt - ten rodzaj "przystosowania" wyprowadza jednostkę poza otaczającą strukturę społeczną. Zakłada on wyobcowanie z panujących celów i wzorców, które uznawane są przez większość jako główne i nie podlegające dyskusji.

Merton wraca do pojęcia "anomii". Tego terminu użył Emil Durkheim - odnosił go do stanu względnego zanikania norm w społeczeństwie czy w grupie. Durkheim wyraźnie stwierdził, że anomie dotyczą nie samych jednostek, ale całości przez nie budowanych i nie dotykają cech jednostek. Merton dokonuje rozszerzenia pojęcia anomii. Twierdzi on, że jednostki wywierają wpływ na swoje zachowanie i nie tylko biernymi odbiorcami zastanej rzeczywistości.

Od dawna toczy się dyskusja na temat sposobów badania zachowań dewiacyjnych. Różne koncepcja zakładają o obiektywnym czy też empatycznym podejściu. Wyróżnienie wskaźników anomii jest bardzo trudne i zależy nie tylko od czynników kulturowych, społecznych czy ekonomicznych, ale również od stanowiska samego badacza. Nie ulega wątpliwości, że na nasze zachowanie ma wpływ świat zewnętrzny i ludzie, którzy nas otaczają. O tym piszą wszyscy kryminolodzy. Sposoby na opisanie wpływu tych czynników są jednak bardzo różne, co może doprowadzić do różnych wniosków. Zapewne każdy z kryminologów chce jak najlepiej opracowywać zjawisko, którym się zajmuje. Należy jednak znaleźć wspólną płaszczyznę, w której można by połączyć wszystkie wątki tworząc tak upragnioną przez Mertona teorię ogólną.

Słowniczek

Durkheim Émile - (1858-1917), socjolog, filozof i pedagog francuski, współtwórca nowoczesnej socjologii, czołowy przedstawiciel socjologizmu. Od 1887 profesor uniwersytetu w Bordeaux (pierwszej we Francji katedry socjologii). Od 1902 szef Katedry Pedagogiki na Sorbonie (potem Katedry Pedagogiki i Socjologii). Współtwórca francuskiej szkoły socjologicznej i antropologicznej, od 1898 wydawał pismo L’ Année Sociologique.

Wiktymologia -  (francuskie victimologie; victime - ofiara, z łaciny victima; logia - nauka), dziedzina nauki zajmująca się ofiarami przestępstw i predestynacją do stania się poszkodowanym, a także sposobami kształtowania nowego sposobu ich postrzegania i kierunków niesienia im pomocy. Analizuje między innymi typy ofiar oraz ich więzi emocjonalne ze sprawcą.

Przestępstwo, zawiniony czyn człowieka, społecznie niebezpieczny, zabroniony pod groĽbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Wg prawa polskiego czyn, którego społecznie niebezpieczeństwo jest znikome, nie stanowi przestępstwa. Zakres czynów uznawanych za przestępstwo ulega w historycznym rozwoju zmianom i wiąże się z ustrojem społeczno-gospodarczym.

Ewa

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

" Jeżeli udoskonalasz coś dostatecznie długo - na pewno to zepsujesz " - prawo Murphiego


GALIEL@WEBGROUP 2005